Bu Blogda Ara

2 Ekim 2010 Cumartesi

Mücevher Olarak Takılan Eski Mısır Bok Böcekleri

Eski Mısır’da bok böcekleri, mücevher ve muska olarak takılıyordu. Muska gibi yaygın bir biçiminde, herkes onu edinebiliyor ve kolayca bir ipe dizili halde ve kolye gibi giyilecek biçimde takabiliyordu. Bunlar, Eski Krallık’ta zaten biliniyordu ve İlk Ara Dönem’de alt yüzleri hiyerogliflerle bezenmişti. Pek çok kalp bok böcekleri, düz olan yerinde bir yazı taşımaktadır. Bok böcekleri, en fazla bulunan muska olup hanedan dönemlerinden sonra da epeyce üretilmiştir. Bunlar, hem zengin hem de yoksul kişiler tarafından kullanılmış ve takılmıştır. Bunlar; karnelyan (berrak; koyu kırmızı, et kırmızısı ya da kırmızımsı beyaz renkteki bir akik türü), lacivert taşı (lapis lazuli), volkanik karataş (bazalt), kireçtaşı, bakır taşı (malakit), şist (tabaka halinde ayrılabilen kaya), yılantaşı (serpantin), turkuvaz, renkli cam, fildişi, reçine, sabuntaşı, tunç ve kaymaktaşı gibi pek çok çeşit maddeden yapılmıştır. Çanak çömlek bok böcekleri de kuru halde oyulmuş ve farklı renklerde sırlar uygulanmış kiremit renkli kalıplar halinde üretilmiştir. Sözde “kalp bok böcekleri” büyük olup ortalama uzunluğu 17,80 cm.dir.



Eski Mısır bok böcekleri, parlak renkleri ve karmaşık biçimleri nedenleriyle koleksiyoncular arasında popülerdir. Pek çoğu, hiyerogliflerle birlikte bulunan büyük ölçekli motiflerle ayırt edilirler. Çoğu bok böceği, canlı varlıklar için imal edilmiştir. Orta Krallık’a kadar, bunlar, yüzük olarak parmağa geçirilecek biçimde ya da parmağa yerleştirmek üzere ipe dizilmiş olarak takılıyordu. Bunlar, en erken dönemlerden beri bilinmesine rağmen, 12. Hanedanlık'ta mühür olarak kullanılmaları yaygınlaşmıştır. Bunlar, aynı zamanda memurlar tarafından da mühür olarak kullanılıyordu. İlginç biçimde, kraliyet isimlerinin yer aldığı bazı bok böcekleri, kral öldükten sonra -Hristiyan azizlerinin kutsal madalyalarına benzer biçimde- azizlere yakışır biçimde takılıyordu.



Mısır bok böceği, Mısır dinbiliminde en güçlü sembollerden biridir. Eski Mısır arkeolojik alanlarında yapılan kazılar, tarihleri Altıncı Hanedan döneminden başlayıp Roma hakimiyeti dönemine kadar uzanan bok böceği resimlerini açığa çıkarmıştır. Bok böceğinin Mısır mitolojisinde çok büyük önemi vardı. Bunlar, eski Mısır yaşamının önemli bir parçasıydı; bok böceklerinin büyülü ve şanşlı oldukları düşünüyordu. Eski Mısırlılar, bok böceği ile büyülenmişlerdir. Mısır mitolojisindeki eski Mısır bok böceklerinin etkisi ortadadır. Bok böceklerine eski Mısır mitolojisinde önemli rol oynayan gerçek hayattaki canlı bok böcekleri esin kaynağı olmuştur.



Mısır bok böceği (Scarabeus sacer), Mısır sanatında ve hiyerogliflerinde en fazla kendisini gösteren sembollerden birisi olup Mısır mitolojisinde çok fazla önem taşımıştır. Böcek, yumurtasını çoğunlukla kendisinin hem boyut hem de ağırlık olarak birkaç katı olan dışkı topağına bırakmaktadır. Bu davranış, eski Mısırlıların bok böceğini sabah güneşini karanlıktan dünyaya iten ve gökyüzünde hareket ettiren Mısır tanrısı Kepri’nin (Khepri) yeryüzündeki temsilcisi olarak düşünmelerine neden olmuştur. Eski Mısır’da Kepri sözcüğü, “varlığa dönüştürülen” ya da “mevcudiyete getirilen varlık” olarak dilimize çevrilmektedir. Mısır bok böceği tarafından simgelenen Kepri, asla bitmeyen yeniden oluşumun ve yenilenmenin özü ve sembolü olan Sa denen beşinci unsurun somutlaşmasıdır. Bu yeniden oluşum gücü, bir Mısırlı bu hayattan ötekine geçmeye hazırlanırken daha bile önemli hale gelmektedir. Bir Mısırlıya öbür dünyada bir yer verilmeden önce kendisinin "Kalbin Tartılması" denen sıkı bir sınavdan geçmesi gerekir. Mısırlıdan 42 tanrının her birinin adını söylemesi ve bunların her birine karşı herhangi bir saldırıda bulunmamaya yemin etmesi istenir. Mısırlı'nın hayatında bu belki de özellikle kalp bok böceği olmak üzere bok böceği oymalarının en önemli rolüydü.

Daha fazla bilgi için şuraya bakınız:
http://herdonblog.blogspot.com/2010/01/changing-your-opinion-with-small.html
http://vernakellner.loosblog.com/2010/07/02/club-kinderuhr-madchenuhr-candy-rot-a65146s2a/
http://jeromebussard.lblog.co.uk/
http://riverwalknetwork.com/refracter/

Kaynak: http://domizon.com/eldridgecipolone/2010/09/12/ancient-egyptian-scarabs-worn-as-jewelry/

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder